Direnç Renk Kodu Hesaplama — 4, 5 ve 6 Bant

Hesapla

Bant sayısı

1. bant (1. rakam)

2. bant (2. rakam)

3. bant (3. rakam)

Çarpan

Tolerans

Sıcaklık katsayısı (TCR)

Yazarken güncellenir

Sonuç

—

Formül

Eksenel delikli dirençler değeri renkli bantlarla kodlar (IEC 60062). Rakamlar anlamlı kısmı oluşturur; sonraki bant onluk çarpan; onu izleyen tolerans; isteğe bağlı altıncı bant ise ppm/K cinsinden sıcaklık katsayısıdır. Okumaya tolerans (veya TCR) bandının karşı ucundan başlanır.

R = (anlamlı rakamlar) × (çarpan) · tolerans ±% · TCR ppm/K

Çalışılmış örnek

4 bant: kahverengi, siyah, kırmızı, altın
Rakamlar 1 ve 0 → 10; kırmızı çarpan ×100 → 1000 Ω
Altın tolerans → ±5% (950 Ω – 1050 Ω)

Sonuç: 1 kΩ ±5%

Direnç renk kodu nasıl çözülür?

4, 5 veya 6 bant seçip her rengi ayarlayın; araç standart rakam, çarpan, tolerans ve TCR tablolarını uygular. Sonuçlar mühendislik önekleriyle (Ω, kΩ, MΩ, GΩ) gösterilir.

Dört, beş ve altı bant düzenleri

Dört bant: iki rakam, çarpan, tolerans (yaygın karbon film, çoğu ±5% altın). Beş bant: üç rakam, çarpan, tolerans (tipik metal film ±1% veya daha iyi). Altı bant, hassas dirençlerde toleranstan sonra TCR bandı ekler.

Rakam, çarpan ve tolerans renkleri

Rakamlar siyah=0’dan beyaz=9’a gider. Çarpanlar aynı renkleri onluk kuvvet olarak kullanır; ayrıca altın×0,1 ve gümüş×0,01. Yaygın toleranslar: kahverengi ±1%, kırmızı ±2%, yeşil ±0,5%, mavi ±0,25%, mor ±0,1%, altın ±5%, gümüş ±10%, bant yok ±20%.

Okuma yönü

Bantların bacağa daha yakın ve sıkışık olduğu uçtan başlayın; tolerans (ve TCR) bandından önce daha geniş boşluk vardır. Bir uçtaki altın veya gümüş neredeyse her zaman tolerans ya da kesirli çarpandır — asla ilk rakam değildir.

Modelin sınırları

Güç değeri, gövde boyutu, arıza biçimleri veya IEC dışı özel işaretler (askeri üç haneli kodlar, SMD sayısal kodlar) kapsanmaz. Kritik değerleri multimetreyle doğrulayın.

İlginç bilgiler

IEC 60062 referans standardıdır

IEC 60062, direnç ve kondansatörlerde harf/rakam ile renk işaretini tanımlar. Renk kodu hesaplayıcıları bu tabloyu ohm ve yüzde toleransa çevirir — Türkiye’de TSE, IEC tabanlı elektroteknik standartları yayımlar.

E serisi tercih edilen değerler

Üreticiler E6, E12, E24, E96 (ve daha yoğun) tercih serilerinden stok tutar; böylece okunan „47 kΩ“ rastgele bir sayı değil, katalogdaki gerçek bir parçadır.

Altın ve gümüş neden görünür?

Altın ve gümüş çarpan ile toleransa ayrılmıştır — rakam rengi değildir —, bu yüzden uçtaki altın bant ±5% (veya dört bantta çarpansa ×0,1) olarak okunur.

TCR birimi ppm/K

Altıncı bant, direncin sıcaklıkla ne kadar kaydığını belirtir (ör. kahverengi = 100 ppm/K). Hassas analog devrelerde LED akım sınırlamasından daha kritiktir.

Sıkça sorulan sorular

4 bantlı direnç renk kodu nasıl okunur?

İki rakam bandını, sonra çarpanı ve toleransı okuyun. Örnek: kahverengi-siyah-kırmızı-altın → 10 × 100 = 1000 Ω, ±5% tolerans.

4 bant ile 5 bant arasındaki fark nedir?

Beş bantlı parçalarda üçüncü anlamlı rakam (çoğu E96), ardından çarpan ve tolerans vardır. Dört bantlılarda yalnızca iki anlamlı rakam kullanılır.

Dirençte altın bant ne anlama gelir?

Son (tolerans) bant olarak ±5% demektir. Dört bantlı dirençte çarpan ise ×0,1 demektir. Altın asla rakam rengi değildir.

Hangi uçtan okumaya başlamalıyım?

Renkli bantların daha sıkışık olduğu uçtan başlayın. Tolerans bandı (çoğu altın veya gümüş) daha geniş bir boşlukla ayrılır ve diğer bacağa yakındır.

Altıncı bant neyi gösterir?

Direncin sıcaklık katsayısıdır (TCR), ppm/K cinsinden — değerin derece başına ne kadar değiştiği. Dahil etmek için „6 bant“ seçin.

SMD dirençleri çözer mi?

Hayır. Yüzey montajlı dirençlerde gövdede sayısal veya EIA-96 kodları vardır; eksenel renk bantları yoktur. Ayrı bir SMD çözücü veya veri sayfası işaret kılavuzu kullanın.

Okuma neden multimetreden farklı çıkabilir?

Tolerans nominal etrafında sapmaya izin verir; yaşlanma ve ısı gerçek parçaları kaydırır; bant sırasını yanlış okumak yaygındır. Arızada kalibre edilmiş ölçü aletine güvenin.

İlk rakam için hangi renkler geçerlidir?

Siyah (0) gerçek parçalarda önde gelen rakam olarak seyrektir; kahverengi–beyaz (1–9) tipiktir. Araç yine de siyahı kabul eder; tüm tabloyu gezebilirsiniz.

Kaynaklar

IEC 60062 — Marking codes for resistors and capacitors — International Electrotechnical Commission (IEC) Dirençlerde renk ve harf/rakam işaretini tanımlayan uluslararası standart.
TSE — elektroteknik standartlar — Türk Standardları Enstitüsü (TSE) Türkiye’de IEC tabanlı elektroteknik standartlar ve bileşen işaretleme normları.
BIPM SI Broşürü — Uluslararası Ölçüler ve Ağırlıklar Bürosu Ohm ve türetilmiş elektrik birimlerinin uluslararası tanımları.