Shëndet

Kalkulatori i IMT

Llogarit Indeksin e Masës Trupore (IMT) nga gjatësia dhe pesha, dhe shiko në cilën kategori të OBSH-së për të rriturit bie rezultati. Përdore si një tregues i shpejtë orientues — jo si diagnozë mjekësore.

Llogarit

Kur ndryshoni njësitë, vlerat rillogariten

kg
cm

Përditësohet ndërsa shkruani

Nënpeshë < 18,5
Peshë normale 18,5 – 24,9
Mbipeshë 25 – 29,9
Obezitet ≥ 30

Formula

IMT ndan masën trupore me katrorin e gjatësisë. Në sistemin metrik kjo do të thotë kilogramë për metër katror. Vlerat në sistemin imperial konvertohen fillimisht (paund → kg, inç → m) në mënyrë që të zbatohen të njëjtat pragje të OBSH-së. IMT jep një vlerësim të statusit të peshës në nivel popullate; nuk mat drejtpërdrejt përqindjen e yndyrës trupore.

IMT = pesha (kg) ÷ gjatësia (m)²

Shembull i zgjidhur

  1. Kthe 175 cm në 1,75 m
  2. Ngri në katror 1,75 → 3,0625
  3. Pjesëto 70 kg me 3,0625 ≈ 22,9

Rezultati: 22,9 — Peshë normale (kategoria e OBSH-së për të rritur)

Si interpretohet IMT

IMT është një tregues orientues, jo diagnostik. Vetë llogaritja është e thjeshtë, por kuptimi klinik varet nga mosha, gjinia, prejardhja etnike, masa muskulore dhe faktorë të tjerë rreziku.

Kategoritë e OBSH-së për të rritur

Për shumicën e të rriturve, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) e ndan IMT-në në: nënpeshë (<18,5), normale (18,5–24,9), mbipeshë (25–29,9) dhe obezitet (≥30). Nënklasat e obezitetit (I–III) përdoren ndonjëherë në ambiente klinike.

Këto pragje janë menduar për mbikëqyrje në nivel popullate. Dikush me masë muskulore të lartë mund të bjerë në kategorinë “mbipeshë” edhe pse ka përqindje relativisht të ulët yndyre.

Pragje të ndryshme për popullatat aziatike

Disa udhëzime rajonale (përfshirë diskutimet e OBSH-së për Paqësorin Perëndimor) përdorin pragje veprimi më të ulëta, si IMT ≥23, për popullatat aziatike, pasi rreziku kardiometabolik mund të rritet në vlera më të ulëta të IMT-së. Në Shqipëri dhe Kosovë vlejnë pragjet standarde të OBSH-së, por gjithmonë ndiqni udhëzimin që ju jep mjeku juaj.

Fëmijët dhe adoleshentët

Nën 18 vjeç, IMT duhet lexuar sipas kurbave të rritjes specifike për moshë dhe gjini (të Ministrisë së Shëndetësisë, CDC-së ose OBSH-së), jo sipas kategorive të të rriturve në këtë faqe. Një vlerë “normale” për të rriturit mund të mos jetë e përshtatshme për një fëmijë në rritje.

Çfarë nuk mat IMT

IMT nuk merr parasysh shpërndarjen e yndyrës, kushtin fizik, densitetin e kockave apo edemën. Kombinojeni me matjen e belit, vlerësimin e yndyrës trupore, analizat laboratorike dhe vlerësimin klinik kur vendimet janë të rëndësishme.

Fakte interesante

U shpik si Indeksi Quetelet

Statisticieni belg Adolphe Quetelet propozoi raportin peshë/gjatësi² në vitet 1830. Emrin “indeksi i masës trupore” e popullarizoi Ancel Keys në vitet 1970.

Pragje të ndryshme në Azi

Diskutimet e Zyrës Rajonale të OBSH-së për Paqësorin Perëndimor rekomandojnë pragje veprimi rreth IMT ≥23 për shumë popullata aziatike, pasi rreziku shëndetësor mund të rritet në vlera më të ulëta.

Jo ideal për sportistët

Një rugbist apo kulturist mund të ketë IMT mbi 30 ndërkohë që ka pak yndyrë trupore — muskuli është më i dendur se yndyra, prandaj peshë/gjatësi² e mbivlerëson dhjamosjen te personat muskulorë.

Përdoret gjerësisht si mjet kontrolli

IMT mbetet treguesi më i përdorur në botë për peshën në nivel popullate, sepse kërkon vetëm gjatësi dhe peshë — pa skanera apo kaliper. ISHP dhe strukturat e shëndetit publik në Shqipëri e përdorin në statistikat e mbipeshës dhe obezitetit.

Te fëmijët përdoren përqindjet

Për personat nën 18 vjeç, kurbat e rritjes (CDC, OBSH ose ato kombëtare) e kthejnë IMT-në në përqindje sipas moshës dhe gjinisë, në vend të pragjeve fikse 18,5–24,9 të të rriturve.

Pyetje të shpeshta

Pjesëto peshën në kilogramë me katrorin e gjatësisë në metra. Ky kalkulator pranon edhe njësi imperiale dhe i konverton automatikisht para se të zbatojë kategoritë e OBSH-së për të rritur.

Është një tregues i dobishëm orientues për shumicën e të rriturve, por mund ta mbivlerësojë dhjamosjen te personat muskulorë dhe ta nënvlerësojë rrezikun te të moshuarit që kanë humbur masë muskulore. Nuk është diagnozë.

Për shumicën e të rriturve, OBSH e përcakton peshën normale si IMT 18,5–24,9, mbipeshën 25–29,9 dhe obezitetin 30 e sipër. Udhëzimet rajonale ose klinike mund të ndryshojnë pak.

Të dyja funksionojnë — përdor çelësin e njësive. Formula bazë mbetet gjithmonë kg/m² pas konvertimit.

Jo. IMT është vetëm një tregues kontrolli. Konsultohu me një mjek të kualifikuar për vlerësim personal, veçanërisht nëse ke faktorë të tjerë rreziku.

Jo me pragjet e të rriturve. Fëmijët dhe adoleshentët kanë nevojë për tabela përqindjesh specifike për moshë dhe gjini nga CDC, OBSH ose Ministria e Shëndetësisë.

Burimet

  1. Mbipesha dhe obeziteti — fletë informative — Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) Përkufizimet ndërkombëtare të kategorive të IMT për të rritur.
  2. Rreth IMT-së për të rritur — Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), SHBA Përdorimi i kategorive të IMT në praktikën e shëndetit publik.
  3. Kurbat e rritjes sipas IMT-së për moshë — CDC, SHBA Interpretimi pediatrik përdor përqindje, jo pragjet e të rriturve.
  4. Indeksi i përshtatshëm i masës trupore për popullatat aziatike — OBSH (diskutim në The Lancet) Konteksti për pragjet më të ulëta të IMT te disa popullata aziatike.