Finans

Gelir Vergisi Hesaplama

Basitleştirilmiş, artan oranlı (dilimli) bir örnek tabloyla yıllık gelir vergisini yaklaşık olarak hesaplayın. Tahmini vergi tutarını ve efektif oranınızı görün — öğrenme ve kaba bütçeleme amaçlıdır, beyanname yerine geçmez.

Hesapla

₺

Yazarken güncellenir

Sonuç

—

Formül

Vergi, her dilimin oranının yalnızca o dilime giren gelir kısmına uygulanmasıyla bulunan payların toplamıdır. Efektif oran = vergi ÷ gelir × 100. Bu, sitedeki genel (ülkeye özel olmayan) örnek dilim tablosunu kullanan öğretici bir hesaplamadır.

Vergi = Σ(Dilim Oranı × Dilimdeki Matrah) · Efektif% = Vergi ÷ Gelir × 100

Çalışılmış örnek

  1. Vergiye tabi gelir 600.000 TL (bekar, basitleştirilmiş örnek dilim tablosu)
  2. İlk dilimde %10, sonraki dilimlerde sırasıyla %12, %22, %24 ve %32 uygulanır
  3. Dilim payları toplanarak vergi bulunur; efektif oran = vergi ÷ gelir × 100

Sonuç: Tahmini vergi ve efektif oran sonuç panelinde gösterilir

Vergi tahmini nasıl çalışır

Artan oranlı sistemlerde gelir dilimlere ayrılır ve her dilime farklı bir oran uygulanır. Üst dilime geçmek yalnızca eşiği aşan kısmın oranını artırır — kazandığınız her lirayı değil.

Dilimlerin üst üste eklenmesi

Her [önceki, limit] dilimi için min(gelir, limit) − önceki tutarı o dilimin oranıyla vergilendirir, sonra gelir tükenene kadar bir sonraki dilime geçilir. Sonuç, çoğu gerçek dünya istisnası hesaba katılmadan önceki kanuni vergidir.

Beyan durumu

Buradaki genel (ABD tarzı) örnek tabloda "evli" seçeneği "bekar"a göre daha geniş dilimler kullanır. Türkiye’de ücret geliri üzerinden gelir vergisi kişisel olarak hesaplanır; ABD’deki gibi ortak beyan uygulaması bulunmaz. Bu genel sayfa dilim mantığını öğretmek amaçlıdır — Türkiye’ye özgü bir dilim motoru değildir.

Ülkeye özel sürümler

Sayfa belirli bir ülkeye (örneğin ABD veya İngiltere) özelleştirildiğinde motor farklı dilim tabloları kullanır. Türkiye için bu sayfa yerine gerçek dilim ve oranlarınızı Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarından teyit edin.

Modellemediklerimiz

Standart/özel indirimler, istisnalar (örneğin engellilik indirimi), AGİ benzeri uygulamalar, SGK primi, damga vergisi ve yıl içi kümülatif matrah mantığı burada modellenmez. Aylık kesinti, yıl sonu kesin vergi yükümlülüğüyle aynı şey değildir.

İlginç bilgiler

Artan oranlı dilimler

Artan oranlı sistemlerde daha yüksek oranlar yalnızca her eşiğin üzerindeki gelire uygulanır — maaşınızın tamamına değil. Üst dilime geçmek geçmiş kazancınızı yeniden vergilendirmez.

Türkiye’nin gerçek gelir vergisi tarifesi

Türkiye’de Gelir Vergisi Kanunu, yaklaşık %15 ile %40 arasında değişen dilimli bir tarife uygular; dilim eşikleri her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir. Bu sayfadaki basit örnek tablo, gerçek Türk tarifesiyle birebir aynı değildir.

Marjinal ile efektif oran farkı

Marjinal oran, kazanacağınız bir sonraki liraya uygulanan orandır. Efektif oran, toplam vergi ÷ toplam gelirdir — genelde marjinal orandan çok daha düşüktür.

Kümülatif matrah mantığı

Türkiye’de ücretlerde gelir vergisi, yıl içinde kümülatif matrah üzerinden hesaplanır; bu yüzden aynı brüt maaş, yılın ilerleyen aylarında daha yüksek gelir vergisi kesintisine yol açabilir.

Kesinti son fatura değildir

Bordrodaki kesinti bir ön tahmindir. Ücret dışı geliriniz varsa yıllık beyanname, ödenen ile gerçek yükümlülüğü mutabakat eder.

Sıkça sorulan sorular

Hayır. Beyanname için resmi vergi yazılımlarını, Gelir İdaresi Başkanlığı araçlarını veya bir mali müşavir kullanın. Bu, artan oranlı dilimlerin basitleştirilmiş bir örneğidir.

Marjinal oran, vergiye tabi gelirinizin bir sonraki lirasına uygulanan orandır. Efektif oran ise toplam vergi ÷ toplam gelirdir — neredeyse her zaman en üst diliminizden düşüktür.

Bu genel örnek tabloda evet, dilim genişlikleri "bekar" ve "evli" arasında farklıdır. Ancak Türkiye’de ücret gelirinde ortak beyan uygulaması yoktur; bu seçenek yalnızca öğretici modelin bir parçasıdır.

Hayır. SGK primi ve işsizlik sigortası ayrı kesintilerdir. Bu tahmin yalnızca artan oranlı gelir vergisi dilimlerine odaklanır.

İlgili vergi yılı için Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) duyurularına ve Gelir Vergisi Kanunu tebliğlerine bakın — dilim eşikleri her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.

Kaynaklar

  1. Gelir Vergisi Kanunu ve güncel tarife — Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Türkiye’nin resmi gelir vergisi dilimleri, oranları ve beyanname rehberleri.
  2. Vergiye uyum ve mükellef rehberleri — Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi mevzuatı ve politikalarına dair resmi kaynak.