Finans

Kâr Marjı ve Kâr Yüzdesi (Markup) Hesaplama

Perakende ve toptan fiyatlamada kâr yüzdesi (markup: kâr ÷ maliyet) ile kâr marjı (kâr ÷ satış fiyatı) sık karıştırılır. Fiyat bulun, ikisi arasında dönüşüm yapın veya mevcut bir maliyet/fiyat çiftini analiz edin.

Hesapla

₺

"Maliyet + fiyattan" modunda kullanılır.

₺

Hedef kâr marjı, markup veya dönüştürülecek değer.

%

Yazarken güncellenir

Sonuç

—

Formül

Kâr yüzdesi (markup) % = (Fiyat − Maliyet) / Maliyet × 100. Kâr marjı % = (Fiyat − Maliyet) / Fiyat × 100. Marjdan fiyat: Maliyet ÷ (1 − marj%). Markuptan fiyat: Maliyet × (1 + markup%). Dönüşüm: marj = markup/(100+markup)×100; markup = marj/(100−marj)×100.

Markup = (F−M)/M · Marj = (F−M)/F · F = M/(1−m) = M(1+k)

Çalışılmış örnek

  1. Maliyet 1.000 TL, hedef kâr marjı %40 → Fiyat = 1.000 ÷ 0,60 ≈ 1.666,67 TL
  2. Kâr ≈ 666,67 TL; kâr yüzdesi (markup) = 666,67/1.000 = %66,67
  3. 1.000 TL maliyete %50 markup uygulanınca → fiyat 1.500 TL → kâr marjı = 500/1.500 = %33,33

Sonuç: %40 kâr marjı, %40 markup ile aynı şey değildir

Kâr marjı ve markup neden farklıdır

İkisi de kârı bir tabana oranlar — ama farklı paydalar kullanırlar.

Markup maliyet üzerindendir

Markup "maliyetin ne kadar üzerine koydum?" sorusunu yanıtlar. %100 markup, maliyeti ikiye katlar. Toptan satış konuşmalarında sık kullanılır.

Kâr marjı satış fiyatı üzerindendir

Kâr marjı "satış fiyatının ne kadarı kâr?" sorusunu yanıtlar. %50 kâr marjı, fiyatın yarısının kâr olduğu anlamına gelir — bu da maliyet üzerinde %100 markup gerektirir.

İndirim değildir

İndirim hesaplayıcıları liste fiyatını düşürür. Bu araç ise maliyet ve kâr hedeflerinden satış fiyatı kurar veya analiz eder.

İlginç bilgiler

%50 kâr marjı = %100 markup

Fiyatın yarısı kârsa, fiyat maliyetin iki katıdır — bu da %100 markup demektir.

İki terimi karıştırmayın

"Marj" deyip "markup" kastetmek yanlış fiyatlamaya yol açar. Hangi paydayı kullandığınızı her zaman netleştirin.

Brüt kâr marjı

Muhasebede brüt kâr marjı genelde (satış − satılan malın maliyeti) / satış olarak tanımlanır — burada kullanılan marj kavramıyla aynı fikirdir.

İndirim başka bir şeydir

%20 indirimli bir satış fiyatı düşürür; bu %20 kâr marjına eşit değildir.

Türkiye’de tipik perakende kâr yüzdeleri

Sektöre göre değişmekle birlikte gıda perakendesinde kâr marjları genelde tek haneliyken, tekstil ve aksesuar gibi kategorilerde markup oranları çok daha yüksek olabilir.

Sıkça sorulan sorular

Markup, kârı maliyete böler; kâr marjı ise kârı satış fiyatına böler. Aynı TL kâr, markup yüzdesinde marj yüzdesinden daha yüksek bir rakam verir.

Fiyat = maliyet ÷ (1 − 0,40). 1.000 TL maliyette: 1.000 ÷ 0,60 ≈ 1.666,67 TL.

Markup% = marj% ÷ (100 − marj%) × 100. Örnek: %40 marj → %66,67 markup.

Hayır. İndirim liste fiyatını düşürür. Kâr marjı/markup ise maliyet ve fiyata göre kârı kurar veya analiz eder.

Kaynaklar

  1. KOBİ’ler için fiyatlama ve kârlılık rehberleri — Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi (KOSGEB) Küçük işletmeler için fiyatlama ve kâr marjı kavramlarına dair destek kaynakları.
  2. Yüzde hesaplamaları — NIST SP 811 Yüzde aritmetiğine dair uluslararası ölçü rehberi.