Sürət, məsafə və vaxt kalkulyatoru
Nəyi tapmaq istədiyinizi seçin — sürət, məsafə, yoxsa vaxt — qalan iki göstərici daxil edin və orta sürətə əsaslanan cavabı görün. Kilometr və mil arasında istənilən anda keçid edin.
Hesabla
Hesabla
Vahidlər dəyişəndə dəyərlər yenidən hesablanır
Nəticə
Formula
Orta sürət, məsafə və vaxt qapalı üçbucaq yaradır: sürət = məsafə ÷ vaxt, məsafə = sürət × vaxt, vaxt = məsafə ÷ sürət. Vahidlər uyğunlaşdırılmalıdır (km ilə km/saat, mil ilə mil/saat). Vaxt saat, dəqiqə və saniyə kimi yazılır, daxildə isə onluq saata çevrilir.
İşlənmiş nümunə
- Bakı–Şamaxı təxminən 120 km, orta sürət 80 km/saat
- t = 120 ÷ 80 = 1,5 saat
- 1,5 saat = 1 saat 30 dəq 0 san
Nəticə: 1 saat 30 dəq 0 san
Sürət, məsafə və vaxt bir-biri ilə necə bağlıdır
Alət bütün yol boyu sabit orta sürət götürür — məktəb fizikasında öyrədilən və xəritələrdə təxmini çatma vaxtı üçün işlədilən həmin əlaqədir.
Sürət–məsafə–vaxt üçbucağı
Üç göstəricidən ikisini bilirsinizsə, üçüncüsü özü çıxır. Sürəti tapmaq «orta hesabla nə qədər sürətli?» sualına cavab verir; məsafəni tapmaq «bu tempdə nə qədər yol gedilir?»; vaxtı tapmaq isə «nə qədər çəkəcək?» sualına.
Vahidlər
Metrik rejimdə məsafə kilometr, sürət km/saat sayılır. İmperial rejimdə mil və mil/saat işləyir. Bir hesablamada iki sistemi qarışdırmayın — vahid açarı etiketləri və çevrilmələri özü uyğunlaşdırır.
Vaxtın daxil edilməsi
Saat, dəqiqə və saniyə bir müddətə toplanır. Nəticə yol vaxtı olanda ən yaxın saniyəyə yuvarlaqlaşdırılır və saat/dəqiqə/saniyə şəklində göstərilir. Çox qısa gedişlərdə yalnız dəqiqə və saniyə görünə bilər.
Orta sürət və ani sürət
Nəticə daxil etdiyiniz interval üzrə orta sürətdir. Dayanacaqlar, tıxac və yüksəklik dəyişməsi spidometrdəki ani rəqəmi dəyişsə də, məsafə sabit qalır.
Nəyi modelləşdirmirik
Sürətlənmə, hissə-hissə sürət hədləri, istirahət dayanacaqları və GPS izinin faktiki yol uzunluğundan fərqi nəzərə alınmır. Qaçış tempi (dəq/km) üçün temp kalkulyatorundan, səfərin yanacaq xərci üçün səfər yanacaq xərci alətindən istifadə edin.
Maraqlı faktlar
Avtomobildən qədim düşüncə
Məsafə = sürət × vaxt münasibəti motorlu nəqliyyatdan çox əvvəl ilk cəbr kitablarında görünür — tacirlər karvan günləri, dənizçilər isə uzunluq və düyünlə eyni nisbəti işlədirdilər.
km/saat və m/san
Beynəlxalq vahidlər sistemi metr və saniyə üzərində qurulub, ona görə 1 m/san = 3,6 km/saat. Yol nişanları və bu kalkulyator km/saat (və ya mil/saat) saxlayır, çünki səfərlər bu dildə planlanır.
Azərbaycanda sürət hədləri
Yaşayış məntəqələrində ümumi hədd 60 km/saat, kənd yollarında və magistrallarda adətən 90 km/saat, ayrılmış zolaqlı bəzi avtomagistrallarda isə nişanla 110 km/saatdır. Planlaşdırarkən orta sürəti həddən aşağı götürün — yavaşlamalar və dönüşlər onu hər halda azaldır.
Orta rəqəm dəyişkənliyi gizlədir
100 km-lik yol 2 saat çəkirsə, orta sürət 50 km/saat olur — marşrutun bir hissəsi 110 km/saatlıq magistral, digər hissəsi isə Bakının pik saat tıxacı olsa da.
Naviqator niyə vaxt əlavə edir
Naviqasiya proqramları sadə S ÷ v üstünə tıxac modeli, işıqforlar və tipik dayanma vaxtını da gəlir. Bu kalkulyator şəffaf qalır: yalnız yazdığınız rəqəmlər işləyir.
Tez-tez verilən suallar
Məsafəni saatla ifadə olunmuş vaxta bölün. Məsələn: 2 saatda 150 km → 75 km/saat. Kalkulyatorda «Sürət» rejimini seçin, məsafəni və saat/dəqiqə/saniyəni yazın.
Məsafəni orta sürətə bölün. Məsələn: 90 km/saat ilə 270 km → 3 saat. «Vaxt» rejimini seçin və vahidləri uyğunlaşdırın (km ilə km/saat).
Sürəti saatla vaxta vurun. Məsələn: 90 km/saat ilə 1 saat 20 dəqiqə (1,333… saat) → təxminən 120 km.
Üç forma var: v = S ÷ t, S = v × t və t = S ÷ v. Hər üçü eyni orta sürət təyinatının çevrilmiş şəklidir.
Məsafə təxminən 360 km-dir. 90 km/saat orta sürətlə 4 saat, 80 km/saatla isə 4 saat 30 dəqiqə çıxır. Dayanacaq və yol işlərini ayrıca hesaba alın — realist plan üçün orta sürəti 80 km/saatdan yuxarı götürməyin.
Vahidi yol nişanlarınıza və spidometrinizə uyğunlaşdırın. Azərbaycanda metrik rejim təbiidir; metrik/imperial açarı məsafə ilə sürəti uyğun saxlayır.
Yaxındır, lakin eyni deyil: temp adətən kilometrə düşən dəqiqə ilə ölçülür. Bu səhifə saat vaxtı və km/saat (mil/saat) orta sürəti verir — avtomobil, velosiped və məktəb məsələləri üçün daha uyğundur.
Proqramlar tıxacı, dönüşləri və tipik sürət profillərini proqnozlaşdırır. Bu kalkulyator bütün məsafə üçün bir orta sürət götürür.
Bəli — saatı 0 saxlayın, dəqiqəni (istəyə görə saniyəni) müvafiq sahəyə yazın. Sürət və ya məsafə tapılarkən 45 dəqiqə 0,75 saat kimi işlənir.
Mənbələr
- Beynəlxalq vahidlər sistemi (SI) broşürası Metr və saniyənin rəsmi təyinatları — sürət vahidlərinin əsası.
- Yol hərəkəti haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Yaşayış məntəqələri, kənd yolları və avtomagistrallar üzrə qanuni sürət hədləri.
- OpenStax College Physics — bərabərsürətli hərəkət Orta sürətin məsafə–vaxt nisbəti kimi izahı.