ماشینحساب اوقات شرعی
صفحه با درخواست موقعیت، مختصات و اختلاف ساعت را پر میکند و اذان صبح، طلوع، ظهر، عصر، مغرب و عشا را نشان میدهد. برای شهر یا تاریخ دیگر میتوانید مختصات را دستی وارد کنید.
محاسبه
محاسبه
نتیجه
فرمول
اوقات شرعی به حرکت خورشید در عرض و طول جغرافیایی شما وابسته است. ظهر نزدیک زوال است؛ مغرب از غروب ظاهری پیروی میکند؛ اذان صبح و عشا با زاویهٔ شفقِ نهادهای اسلامی؛ عصر با قاعدهٔ طول سایه (شافعی یا حنفی).
مثال حلشده
- نمونه: حوالی تهران ۳۵٫۶۸۹۲°ش، ۵۱٫۳۸۹۰°ش، UTC+۳٫۵
- تاریخ ۳۰٫۰۹٫۲۰۲۶، روش تهران، عصر استاندارد
- ظهر نزدیک اوج خورشید؛ مغرب پس از غروب
نتیجه: جدول کامل از اذان صبح تا عشا برای همان روز
اوقات شرعی چگونه حساب میشود
نتیجه برآورد نجومی است. در ایران مساجد و تقویمهای رسمی ممکن است چند دقیقه اختلاف داشته باشند؛ برای جماعت به جدول مسجد یا مرجع محلی خود تکیه کنید.
هندسهٔ خورشید
میل خورشید و معادلهٔ زمان، موقعیت خورشید را در تاریخ مدنی میدهند. زاویهٔ ساعت از عرض جغرافیایی شما پس از اعمال اختلاف UTC به ساعت دیواری تبدیل میشود.
روشهای محاسبه
عمق شفق برای اذان صبح و عشا بین نهادها فرق دارد. اتحادیهٔ جهانی مسلمانان اغلب ۱۸°/۱۷°؛ در آمریکای شمالی ISNA معمولاً ۱۵°/۱۵°. مصر، کراچی، امالقری (مکه) و دیگران زوایا یا بازهٔ ثابت مغرب تا عشا منتشر میکنند. در ایران روش «تهران» (مؤسسهٔ ژئوفیزیک) و گزینهٔ جعفری برای بسیاری از کاربران مرتبط است — هر دو در فهرست روشها هست؛ روشهای سنی هم برای مقایسه باقی ماندهاند.
مذهب عصر
در شافعی، مالکی و حنبلی عصر معمولاً وقتی آغاز میشود که سایهٔ جسم برابر طول خودش بهاضافهٔ سایهٔ ظهر شود. در حنفی اغلب تا دو برابر آن صبر میکنند. این تنظیم فقط عصر را جابهجا میکند؛ بقیهٔ اوقات ثابت میمانند.
عرضهای جغرافیایی بالا
نزدیک قطبها در تابستان یا زمستان شفق ممکن است به زاویهٔ تنظیمشده نرسد. بالای حدود ۴۸° این ابزار خودکار از کسر شب مبتنی بر زاویه استفاده میکند تا اذان صبح و عشا همچنان ساعت داشته باشند — با راهنمایی محلی تأیید کنید.
چه چیزی را ادعا نمیکنیم
هر تقویم ملی با ریزهکاریهای دقیقهای را عیناً بازتولید نمیکنیم. نتیجه را کمک برنامهریزی بدانید؛ اگر مسجد یا تقویم رسمی فرق داشت، همان را برای عبادت ملاک بگیرید.
واقعیتهای جالب
پنج وقت فریضه
اذان صبح (نماز صبح)، ظهر، عصر، مغرب و عشا پنج پنجرهٔ نماز واجب روزانه هستند؛ طلوع در فهرست است چون پایان وقت صبح را نشان میدهد.
جستجوی «اوقات شرعی»
در فارسی ایران عبارت «اوقات شرعی» پرکاربردترین جستجو برای جدول نماز است؛ بسیاری تقویم رومیزی یا اپ را با همین نام میشناسند، نه فقط «محاسبهٔ نماز».
روش تهران و جعفری
کاربران ایرانی اغلب روش تهران یا جعفری را با تقویم رایج همخوانتر میبینند. زاویهٔ شفق یا معیار مغرب ممکن است با اتحادیهٔ جهانی مسلمانان چند دقیقه فرق بگذارد — روش را با مرجع خودتان یکی کنید.
نام شهر کافی نیست
کلانشهرهایی مثل تهران از شرق تا غرب و از دشت تا بلندی امتداد دارند؛ وقت مسجد ممکن است یک–دو دقیقه با مختصات مرکز شهر فرق کند.
رمضان جستجو را اوج میدهد
در ماه رمضان جستجوی اذان صبح، افطار و اوقات شرعی بالا میرود؛ همان فرمولهای خورشیدی با تاریخی که وارد میکنید در طول سال معتبرند. برای روزه، جدول مسجد محله را مبنا بگیرید.
پرسشهای رایج
این صفحه را باز کنید و اجازهٔ موقعیت بدهید — مختصات و اختلاف ساعت از دستگاه پر میشود. اگر مسجدتان روشی غیر از اتحادیهٔ جهانی مسلمانان دارد، از فهرست همان را انتخاب کنید (برای بسیاری در ایران، تهران یا جعفری نزدیکتر است). برای جای دیگر، موقعیت را روی ورود دستی بگذارید و عرض، طول و اختلاف UTC را بنویسید.
تا جای ممکن با مسجد یا تقویم محلی همخوان شوید. روش تهران و جعفری برای مخاطب ایرانی/شیعه آشناست؛ اتحادیهٔ جهانی مسلمانان پیشفرض بینالمللی رایج است؛ ISNA در آمریکای شمالی؛ امالقری مرتبط با عربستان؛ مصر و کراچی عرفهای منطقهای دیگر. فهرست همهٔ روشها را نگه داشتهایم تا اهل سنت و شیعه بتوانند مقایسه کنند.
استاندارد (شافعی / مالکی / حنبلی) زودتر شروع میشود (ضریب سایه ۱). حنفی دیرتر است (ضریب ۲). بقیهٔ اوقات با این گزینه عوض نمیشوند.
مسجد ممکن است زاویه، حاشیهٔ ایمنی دقیقهای یا تقویم شهری/رسمی دیگری داشته باشد. اختلاف ۱–۵ دقیقه رایج است؛ برای جماعت به اعلام مسجد خودتان عمل کنید.
بله، فقط در صفحهٔ همین ماشینحساب. با بارگذاری ابزار اجازه خواسته میشود تا اوقات امروز سریع بیاید. اگر رد کردید، ورود دستی را انتخاب کنید یا دوباره موقعیت را امتحان کنید.
بله. بعد از تنظیم موقعیت، قطبنما را فعال کنید، گوشی را صاف نگه دارید و بپیچید تا علامت قبله زیر نشانگر بالا بنشیند. سمت بهسوی کعبه در مکه است. قاب فلزی یا وسایل الکترونیکی نزدیک حسگر میتواند منحرف کند — برای دقت بیشتر قبلهٔ مسجد را تأیید کنید.
اگر شفق واقعی به زاویهٔ اذان صبح/عشا نرسد، بالای حدود ۴۸° ابزار خودکار کسر شب را اعمال میکند تا اذان صبح و عشا همچنان برآورد داشته باشند.
خیر؛ از فرایض پنجگانه نیست، اما پایان وقت نماز صبح را نشان میدهد و برای برنامهریزی مفید است.
منابع
- Astronomical Algorithms مرجع استاندارد مختصات خورشید در نجوم مدنی.
- مرکز تقویم مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران مرجع رایج اوقات شرعی و تقویم رسمی مرتبط با روش تهران در ایران.