ماشینحساب هود آشپزخانه (هود روی اجاق)
ابعاد آشپزخانه، عرض اجاق و سبک پختوپزتان را وارد کنید تا ببینید هود شما ساعتی چه مقدار هوا باید بکشد. ماشینحساب سه معیار را کنار هم میگذارد: تعویض هوای فضا، عرض اجاق و توان شعلههای گاز بر حسب BTU؛ و سختگیرانهترین را برمیدارد.
محاسبه
با تغییر بین متریک و امپریال مقادیر تبدیل میشوند.
نتیجه
فرمول
سه قاعدهٔ برنامهریزی دبی هدف را تعیین میکنند: حجم آشپزخانه × دفعات تعویض هوا در ساعت، عرض اجاق × ضریب هود دیواری یا جزیرهای، و برای اجاق گازی مجموع توان شعلهها (BTU) ÷ 100. دبی پیشنهادی بزرگترین مقدار این سه است (حداقل 100 CFM) که به نزدیکترین اندازهٔ رایج بازار رو به بالا گرد میشود. نتیجهٔ متریک بر حسب مترمکعب بر ساعت است (m³/h ≈ CFM × 1.7).
مثال حلشده
- آشپزخانهٔ 4 × 3 متر با سقف 2.7 متر ← حجم ≈ 32.4 m³ ≈ 1,144 ft³
- پختوپز معمولی روزانه با 15 بار تعویض هوا ← Q_فضا = 1,144 × 15 ÷ 60 ≈ 286 CFM
- اجاق 60 سانتیمتری با هود دیواری ← 1.97 ft × 100 ≈ 197 CFM؛ اجاق برقی (بدون قاعدهٔ BTU)
- max(286, 197, 100) ← گردشده به 300 CFM ≈ 510 m³/h
نتیجه: ≈ 300 CFM (510 m³/h) — قاعدهٔ تعویض هوای فضا تعیینکننده است
دبی هود آشپزخانه چگونه تعیین میشود
جدولهای رایج هود خانگی معمولاً یک غربال تعویض هوای فضا را با قواعد مکش بخار روی اجاق ترکیب میکنند. این ماشینحساب همین روش شفاف را میرود و میگوید کجا کوتاه میآید و جای طراحی کامل تهویه نمینشیند.
حجم آشپزخانه و دفعات تعویض هوا
حجم آشپزخانه = طول × عرض × ارتفاع سقف. «دفعات تعویض هوا در ساعت» (ACH) تخمین میزند هوای فضا هنگام پختوپز در هر ساعت چند بار باید عوض شود: حدود 10 برای پخت سبک و شیرینیپزی، 15 برای آشپزی معمول روزانه و 20 برای سرخکردن زیاد و کباب. حجم بر حسب فوتمکعب × ACH ÷ 60 برابر CFM میشود.
عرض اجاق و نوع نصب هود
قاعدهٔ مکش، هود را با عرض اجاق متناسب میکند. نرخ رایج برنامهریزی 100 CFM بهازای هر فوت از عرض اجاق برای هود دیواری و 150 CFM برای هود جزیرهای است، چون بخار از همهٔ طرف بالا میرود. عرض خود اجاق را وارد کنید، نه عرض بدنهٔ هود.
توان شعلههای گاز
اجاق گاز علاوه بر گرما، فراوردههای احتراق هم تولید میکند. معیار رایج: مجموع توان مشعلها بر حسب BTU/h ÷ 100 = CFM. همهٔ شعلهها (و گریل در صورت وجود) را جمع بزنید. اجاق برقی و القایی از این قاعده عبور میکنند.
آنچه این ماشینحساب مدل نمیکند
طول معادل کانال، سیستم هوای جبرانی، صدا (sone)، فیلتر چربیگیر و هودهای صنعتی رستورانی در این محاسبه نیست. ممکن است مقررات محلی از حدود 400 CFM به بالا هوای جبرانی بخواهند. دفترچهٔ نصب سازنده را ببینید و با نصاب مجرب مشورت کنید.
واقعیتهای جالب
CFM و m³/h هر دو یک کمیت را میسنجند
در بازار ایران روی کاتالوگ هود معمولاً «دبی هوا» بر حسب m³/h نوشته میشود و CFM بیشتر در جدولهای آمریکایی دیده میشود. برای تبدیل، CFM را تقریباً در 1.7 ضرب کنید و برای برگشت m³/h را بر 1.7 تقسیم کنید.
آشپزخانهٔ اپن و هود: بخار فقط جایی نمیرود که شما میخواهید
در آشپزخانههای اپن بخار و بو به سالن میرسد و مرز بین فضای پختوپز و نشیمن وجود ندارد. در این حالت هود با دبی کافی و فاصلهٔ مناسب از اجاق بیشتر از ظاهر آن اهمیت دارد؛ بیشترین مکش در حالت سرخکردن و کباب لازم میشود.
کانال هواکش مشترک ساختمان ظرفیت دارد
در بسیاری از آپارتمانها خروجی هود به کانال هواکش مشترک یا دیوارهٔ بیرونی میرود. کانال بلند، خمهای زیاد یا قطر کم، دبی واقعی را از عدد روی جعبه پایین میآورد. بهتر است مسیر کوتاه و صاف باشد و قطر از دفترچهٔ دستگاه کمتر نشود.
هود خیلی قوی بدون هوای جبرانی مشکلساز است
مکش زیاد در خانهای که هوای تازه کافی ندارد میتواند دود بخاری، پکیج یا آبگرمکن را به داخل برگرداند (برگشت دود). فاصلهٔ درست هود از اجاق و مکش مؤثر گاهی بیشتر از حداکثر دور موتور کمک میکند.
هود بدون کانال (فیلتر زغالی) رطوبت را بیرون نمیبرد
فیلتر زغالی بو و بخشی از چربی را میگیرد؛ بخار و گرما در آشپزخانه میماند. اگر امکان انتقال به بیرون هست، هود کانالدار ارجح است.
پرسشهای رایج
حجم × ACH ÷ 60، عرض اجاق × 100 تا 150 CFM بر فوت و (برای گاز) BTU ÷ 100 را با هم مقایسه کنید و دستکم بزرگترین را بخرید. برای آشپزخانهٔ خانگی معمولاً حدود 340 تا 1000 m³/h (200 تا 600 CFM) میشود.
CFM را در 1.699 (تقریباً 1.7) ضرب کنید. مثال: 300 CFM × 1.7 ≈ 510 m³/h. روی کاتالوگ بیشتر هودها همین عدد m³/h آمده است.
اجاق 60 سانتیمتری حدود 2 فوت است؛ طبق قاعدهٔ عرض تقریباً 200 CFM (≈ 340 m³/h). اگر آشپزخانه بزرگ است یا زیاد سرخ میکنید، قاعدهٔ حجم ممکن است عدد بزرگتری بدهد — همان را بگیرید.
معمولاً بله. BTU همهٔ شعلهها را جمع کنید و بر 100 تقسیم کنید، بعد با قاعدهٔ عرض و حجم مقایسه کنید و بیشترین را انتخاب کنید.
هود جزیرهای معمولاً ضریب بالاتری بهازای هر فوت میگیرد (حدود 150 در برابر 100 CFM/ft برای دیواری)، چون بخار در فضای باز سختتر مهار میشود.
در بسیاری از نصبهای خانگی حدود 150 تا 180 میلیمتر برای دبی متوسط به کار میرود و با افزایش دبی قطر بزرگتر میشود. دفترچهٔ نصب مدل را دنبال کنید؛ قطر کم دبی واقعی را کم میکند و صدا را بالا میبرد.
برخی مقررات از دبیهای بالا (حدود 400 CFM ≈ 680 m³/h به بالا) هوای جبرانی میخواهند. مقررات محل را بررسی کنید؛ این ماشینحساب فقط آستانهٔ برنامهریزی را نشان میدهد.
خیر. هود صنعتی ضوابط دیگری دارد (کانال مقاوم چربی، اطفای حریق، دبی بهازای متر تجهیزات پخت). از طراح آشپزخانهٔ صنعتی کمک بگیرید.
منابع
- Range hoods مرور مصرفکنندهپسند هودهای کانالدار و بدون کانال و استفادهٔ بهینه.
- Ventilation and Acceptable Indoor Air Quality in Residential Buildings (ASHRAE 62.2) چارچوب تهویهٔ ساختمانهای مسکونی؛ مقررات محلی ممکن است قواعد هوای جبرانی را برای هواکشهای بزرگ آشپزخانه بپذیرند.
- مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان — تأسیسات مکانیکی مرجع ضوابط تأسیسات مکانیکی و تهویه در ایران؛ ویرایش جاری را بررسی کنید.