Paasdatum berekenen: westerse en orthodoxe Pasen
Vul een jaar in en kies westerse Pasen, orthodoxe Pasen of allebei. De uitkomst is de burgerlijke datum van Paaszondag volgens de standaard paasberekeningsalgoritmen — handig voor je planning van vrije dagen, paasvakantie of een bezoek aan familie wanneer de twee kalenders uiteenlopen.
Berekenen
Berekenen
Resultaat
De formule
Westerse Pasen volgt de Gregoriaanse paasberekening (Anoniem / Meeus–Jones–Butcher): de eerste zondag na de kerkelijke volle maan op of na 21 maart in de Gregoriaanse kalender. Orthodoxe Pasen past dezelfde paasregel toe op de Juliaanse kalender en rekent die Juliaanse datum daarna om naar de burgerlijke (Gregoriaanse) datum.
Uitgewerkt voorbeeld
- Jaar 2026, beide tradities
- Westers (Gregoriaanse paasberekening) → 5 april 2026
- Orthodox (Juliaanse paasberekening → Gregoriaans) → 12 april 2026
Resultaat: Westers 5 april 2026 · orthodox 12 april 2026 (7 dagen verschil)
Hoe de paasdatum wordt berekend
Pasen is een beweeglijk feest dat aan een kerkelijke maankalender hangt en niet aan een echte astronomische waarneming van volle maan. Westerse en orthodoxe kerken volgen de regel van het Concilie van Nicea, maar passen die toe op verschillende burgerlijke kalenders.
Westerse (Gregoriaanse) Pasen
Na de kalenderhervorming van 1582 gebruiken de rooms-katholieke kerk en de meeste protestantse kerken tabellen en algoritmen die de lente-equinox rond 21 maart houden. Het algoritme van Meeus–Jones–Butcher reproduceert die tabellen voor jaren na de hervorming. In de Nederlanden verliep de overstap per gewest: Holland en Zeeland eind 1582, de meeste andere gewesten pas rond 1700 — oude archiefstukken kunnen dus een andere paasdatum vermelden.
Orthodoxe (Juliaanse) Pasen
De meeste orthodoxe kerken — waaronder de Russische, Servische, Roemeense en Griekse gemeenschappen in Nederland en België — berekenen Pasen nog steeds op de Juliaanse kalender en zetten het feest daarna om naar de burgerlijke datum. In de 20e en 21e eeuw komt daar 13 dagen bij; na 28 februari 2100 (Gregoriaans) wordt dat 14 dagen, omdat 2100 geen Gregoriaans schrikkeljaar is.
Wanneer de data samenvallen
In sommige jaren vallen westerse en orthodoxe Pasen op dezelfde zondag (bijvoorbeeld 2025). In andere jaren zit er één tot vijf weken tussen. De Finse orthodoxe kerk en enkele gemeenschappen volgen de Gregoriaanse paasberekening; deze rekenmachine toont de gangbare orthodoxe datum volgens de Juliaanse paasberekening.
Wat we niet beweren
We vervangen geen bisdomkalender, parochieblad of uitzonderlijke regeling van een kerk. Tijden van diensten in de Goede Week en van andere beweeglijke feesten vind je bij je eigen parochie of gemeente.
Interessante feiten
Een beweeglijk feest
Op de Gregoriaanse kalender valt westerse Pasen tussen 22 maart en 25 april; orthodoxe Pasen tussen 4 april en 8 mei. Dat komt doordat altijd op de eerste zondag na de paasvolle maan wordt gewacht.
Dezelfde regel, andere kalenders
Beide tradities zoeken “de zondag na de eerste volle maan van de lente”, maar 21 maart Juliaans valt niet meer samen met de astronomische equinox zoals 21 maart Gregoriaans dat wel doet. Daardoor komt orthodoxe Pasen meestal later.
Af en toe samenvallen
Westerse en orthodoxe Pasen vallen in sommige jaren op dezelfde dag (2025, 2028) en liggen in andere jaren ver uit elkaar (2024: 31 maart tegenover 5 mei).
Vrije dagen rond Pasen
Met de datum van Paaszondag vind je meteen Aswoensdag (46 dagen ervoor), Palmzondag (7 dagen ervoor), Goede Vrijdag (2 dagen ervoor), Tweede Paasdag (de dag erna), Hemelvaartsdag (39 dagen erna) en Pinksteren (49 dagen erna) — nuttig voor verlof en reizen.
Combineer met datumtools
Gebruik een dagen-tot-datum- of datumverschil-rekenmachine zodra je de feestdag weet, om af te tellen of jaren met elkaar te vergelijken.
Veelgestelde vragen
Vul het jaar in en kies westers, orthodox of allebei. De uitkomst is de burgerlijke (Gregoriaanse) datum van Paaszondag voor die traditie.
Westerse kerken gebruiken de Gregoriaanse paasberekening; de meeste orthodoxe kerken rekenen op de Juliaanse kalender en zetten de uitkomst daarna om. De kalenders lopen 13 dagen uit elkaar, dus de zondagen verschillen vaak.
Nooit eerder, maar het verschil is niet altijd hetzelfde. In jaren waarin ze samenvallen, is het dezelfde zondag; anders komt orthodoxe Pasen één, vier of vijf weken later.
Nee. Kerken gebruiken een kerkelijke maan uit de paastabellen, die een dag kan afwijken van de astronomische volle maan.
Deze rekenmachine toont de standaard westerse (Gregoriaanse) en gangbare orthodoxe datum (Juliaanse paasberekening → Gregoriaans). Sommige kerken hebben de vaste feesten naar een herziene Juliaanse kalender verplaatst, maar rekenen Pasen nog steeds Juliaans. Volg je eigen kerk als die een andere regel publiceert.
Ja, als hulpmiddel: Goede Vrijdag valt twee dagen voor Paaszondag en Pinksteren 49 dagen erna. Controleer de diensttijden bij je parochie of gemeente; Goede Vrijdag is in Nederland geen nationale feestdag, Eerste en Tweede Paasdag wel.
Bronnen
- Pasen Overzicht van het beweeglijke feest en de kalendertradities.
- Astronomische algoritmen (paasberekening) Beschrijft de Gregoriaanse en Juliaanse paasberekeningen in software en almanakken.