Llogarit

Llogarit

L

Përqindje e çmimit të paguar paraprakisht. Shuma e kredisë = çmimi − paradhënia.

%

Norma vjetore nga oferta jote ose skenari — jo nga tregu në kohë reale.

%
vjet

Opsionale. Pjesëtohet me 12 për vlerësimin mujor.

L

Primi vjetor opsional i sigurimit të pronës/kolateralit.

L

Rrallë kërkohet në Shqipëri; disa banka rrisin normën në vend të një sigurimi të veçantë me paradhënie të ulët.

L/muaj
L/muaj

Opsionale — sigurim shtesë, qera toke apo kosto të ngjashme të rregullta.

L/muaj

Përditësohet ndërsa shkruani

Rezultati

Formula

Shuma e kredisë është çmimi i banesës minus paradhënia. Kredia hipotekore me këst të barabartë përdor formulën standarde të amortizimit, kështu që kryegjëja dhe interesi mbeten konstante ndërsa bilanci bie. Kostot vjetore opsionale pjesëtohen me 12 dhe shtohen për një vlerësim total të kostos së banesës.

Kredia = Çmimi × (1 − Paradhënia%/100) · K = P × [r(1+r)^n] / [(1+r)^n − 1] · Kostoja ≈ K + taksa/12 + sigurimi/12 + administrimi

Shembull i zgjidhur

  1. Banesë 15.000.000 L me 20% paradhënie → kredi P = 12.000.000 L
  2. Norma 4,5% për 30 vjet → r = 0,045/12; n = 360 → K ≈ 60.812 L
  3. Taksa vjetore mbi pasurinë 15.000 L dhe sigurimi 25.000 L → +1.250 L dhe +2.083 L në muaj

Rezultati: ≈ 60.812 L kryegjë+interes · ≈ 64.145 L me taksë dhe sigurim

Si ndërtohet ky vlerësim i kredisë hipotekore

Ky mjet modelon një kredi me normë fikse plotësisht të amortizuar. Ti vendos normën e interesit dhe çdo kosto lokale — asgjë nuk merret automatikisht nga tregu.

Nga çmimi te kredia

Vendos çmimin e blerjes dhe përqindjen e paradhënies. Kalkulatori nxjerr bilancin e kredisë. Një paradhënie 20% mbi një banesë 15.000.000 L lë 12.000.000 L për financim. Banka e Shqipërisë ka vendosur kufij maksimalë të raportit kredi/vlerë (LTV) prej 85% për banesën e parë dhe 80% për të dytën në lekë, respektivisht 75% dhe 70% për kreditë në valutë.

Kryegjëja dhe interesi

Me normën mujore r dhe n = vite × 12, formula e këstit e mban kredinë të shlyer plotësisht deri në muajin n. Këstet e para janë kryesisht interes; ato të mëvonshme shlyejnë më shumë kryegjë.

Nëse norma është 0%, kësti është thjesht kredia ÷ n.

Kostot opsionale të banesës

Taksa mbi pasurinë e paluajtshme llogaritet nga bashkia sipas zonës dhe sipërfaqes dhe zakonisht paguhet vjetor (kjo faqe e pjesëton në 12 për një vlerësim mujor). Bankat në Shqipëri kërkojnë zakonisht sigurim të pronës të lënë si kolateral, dhe shpesh ofrojnë normë më të ulët nëse huamarrësi pranon edhe sigurim jete. Administrimi i pallatit (tarifa e bashkëpronësisë) dhe kosto të tjera të rregullta mund të shtohen si shuma mujore që dini tashmë.

Lëri fushat opsionale në zero nëse do vetëm kryegjënë dhe interesin.

Çfarë nuk modelojmë

Pa oferta të gjalla normash, pikë zbritjeje, kosto noteriale/regjistrimi, rinegocim të normës në kredi me normë të ndryshueshme, apo plane kryegjeje shtesë. Krahaso ofertat konkrete të bankave (NEI dhe kushtet) dhe rillogarit kur ndryshon norma e ofruar.

Fakte interesante

Ti vendos normën

Normat hipotekore lëvizin me tregun dhe me profilin e kredimarrësit. Kjo faqe nuk mbush automatikisht mesataret e sotme — vendos normën nga oferta jote ose një skenar që do të testosh.

Paradhënia ndryshon kredinë dhe rrezikun

Banka e Shqipërisë kufizon raportin kredi/vlerë në 85% për shtëpinë e parë në lekë (75% në valutë); një paradhënie më e madhe zvogëlon kryegjenë dhe zakonisht kushtet e ofruara.

Raporti borxh/të ardhura ka tavan

Rregulloret bankare në Shqipëri kufizojnë këstin mujor të kredisë hipotekore në rreth 40% të të ardhurave neto për shtëpinë e parë në lekë (35% për valutë) — një kufizim që bankat e zbatojnë gjatë miratimit.

Afati shkëmben këstin me interesin

Afatet më të shkurtra rrisin këstin mujor por zakonisht ulin interesin gjatë gjithë jetës së kredisë. Afatet më të gjata bëjnë të kundërtën — të dobishme kur rrjedha e parasë është prioritet.

Amortizimi ngarkon interes në fillim

Në një kredi standarde me normë fikse, këstet e para janë kryesisht interes. Kryegjëja shtesë (kur lejohet) e shkurton këtë rrugë; kjo faqe tregon vetëm këstin e planifikuar.

Pyetje të shpeshta

Marrim kredinë = çmimi × (1 − paradhënia%/100), pastaj aplikojmë K = P × [r(1+r)^n] / [(1+r)^n − 1] me normën mujore r dhe n = vite × 12. Kjo shifër është kryegjë plus interes.

Vetëm nëse plotëson fushat opsionale. Taksa vjetore mbi pasurinë dhe sigurimi ndahen në shuma mujore; administrimi i pallatit dhe kosto të tjera shtohen si lekë mujorë që vendos vetë.

Normat ndryshojnë vazhdimisht dhe varen nga banka, monedha (lekë apo euro) dhe profili i kredimarrësit. Vendos normën nga oferta e bankës tënde ose një supozim planifikimi që matematika të mbetet e saktë për rastin tënd.

Një normë të vetme fikse për të gjithë afatin që vendos. Për një kredi me normë të ndryshueshme (të lidhur me bono thesari 12-mujore ose Euribor), përdor normën aktuale për periudhën që studion dhe rillogarit kur ndryshon.

Vendos përqindjen reale të paradhënies. Kujto se Banka e Shqipërisë kufizon raportin kredi/vlerë (85% lekë / 75% valutë për shtëpinë e parë), kështu që një paradhënie shumë e vogël mund të mos plotësojë kushtet e bankës.

Jo. Është një vlerësim edukativ. Ofertat reale përfshijnë komisione, çmim sipas historikut të kredisë dhe rregulla noteriale/regjistrimi që kjo faqe nuk i llogarit.

Burimet

  1. Blerja e banesës me kredi — udhëzues për konsumatorin — Banka e Shqipërisë Kuadri rregullator i kredisë hipotekore, përfshirë kufijtë e LTV dhe raportit borxh/të ardhura.
  2. Normat nominale dhe NEI për individë — Banka e Shqipërisë Krahasim i normave hipotekore të bankave të nivelit të dytë në Shqipëri.
  3. Mbrojtja e konsumatorit financiar — Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) Të drejtat e konsumatorit dhe edukimi financiar mbi produktet e kreditit.