คำนวณมาร์กอัปและมาร์จิ้น
ในค้าปลีกและค้าส่ง คนมักสับสนมาร์กอัป (กำไร ÷ ต้นทุน) กับมาร์จิ้น (กำไร ÷ ราคาขาย) ใช้เครื่องมือนี้ตั้งราคา แปลงทั้งสองแบบ หรือวิเคราะห์คู่ต้นทุน/ราคาที่มีอยู่แล้ว
คำนวณ
คำนวณ
ผลลัพธ์
สูตร
มาร์กอัป% = (ราคา − ต้นทุน) / ต้นทุน × 100 · มาร์จิ้น% = (ราคา − ต้นทุน) / ราคา × 100 · ราคาจากมาร์จิ้น: ต้นทุน ÷ (1 − มาร์จิ้น%) · ราคาจากมาร์กอัป: ต้นทุน × (1 + มาร์กอัป%) · แปลง: มาร์จิ้น = มาร์กอัป/(100+มาร์กอัป)×100; มาร์กอัป = มาร์จิ้น/(100−มาร์จิ้น)×100
ตัวอย่างคำนวณ
- ต้นทุน 500 บาท มาร์จิ้นเป้า 40% → ราคา = 500 ÷ 0.60 ≈ 833.33 บาท
- กำไร ≈ 333.33 บาท; มาร์กอัป = 333.33/500 = 66.67%
- มาร์กอัป 50% บนต้นทุน 500 บาท → ราคา 750 บาท → มาร์จิ้น = 250/750 = 33.33%
ผลลัพธ์: มาร์จิ้น 40% ≠ มาร์กอัป 40%
ทำไมมาร์กอัปกับมาร์จิ้นถึงต่างกัน
ทั้งคู่วัดกำไรเทียบกับฐาน — แต่ตัวหารคนละตัว
มาร์กอัปอยู่บนต้นทุน
มาร์กอัปถามว่า “บวกเหนือต้นทุนเท่าไร?” มาร์กอัป 100% คือราคาเป็นสองเท่าของต้นทุน ใช้บ่อยในการคุยราคาค้าส่ง
มาร์จิ้นอยู่บนราคาขาย
มาร์จิ้นถามว่า “กำไรเป็นสัดส่วนเท่าไรของราคาขาย?” มาร์จิ้น 50% หมายถึงครึ่งหนึ่งของราคาเป็นกำไร ซึ่งต้องใช้มาร์กอัป 100% บนต้นทุน
ไม่ใช่ส่วนลด
เครื่องคิดเลขส่วนลดลดราคาจากราคาหน้าป้าย เครื่องมือนี้สร้างหรือวิเคราะห์ราคาขายจากต้นทุนและเป้ากำไร
ข้อเท็จจริงน่าสนใจ
มาร์จิ้น 50% = มาร์กอัป 100%
ถ้าครึ่งหนึ่งของราคาเป็นกำไร ราคาจะเป็นสองเท่าของต้นทุน — นั่นคือมาร์กอัป 100%
อย่าสลับคำ
ทีมที่พูดว่า “มาร์จิ้น” แต่หมายถึง “มาร์กอัป” จะตั้งราคาผิด ต้องยืนยันตัวหารเสมอ
อัตรากำไรขั้นต้นในบัญชี
ในบัญชี อัตรากำไรขั้นต้นมักหมายถึง (ยอดขาย − ต้นทุนขาย) / ยอดขาย — แนวเดียวกับมาร์จิ้นที่นี่
VAT 7% กับการตั้งราคาในไทย
ผู้ประกอบการไทยหลายรายตั้งราคารวมหรือแยกภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ตามกรมสรรพากร — มาร์จิ้นที่คำนวณควรรู้อย่างชัดว่าเป็นก่อนหรือหลัง VAT
ราคา keystone
ค้าวัสดุแบบดั้งเดิมมักเริ่มที่มาร์กอัปประมาณ 100% (≈ มาร์จิ้น 50%) เป็นจุดตั้งต้น ไม่ใช่กฎตายตัว
คำถามที่พบบ่อย
มาร์กอัปหารกำไรด้วยต้นทุน มาร์จิ้นหารกำไรด้วยราคาขาย กำไรบาทเดียวกันจะได้มาร์กอัป% สูงกว่ามาร์จิ้น%
ราคา = ต้นทุน ÷ (1 − 0.40) ต้นทุน 500 บาท → 500 ÷ 0.60 ≈ 833.33 บาท
มาร์กอัป% = มาร์จิ้น% ÷ (100 − มาร์จิ้น%) × 100 เช่น มาร์จิ้น 40% → มาร์กอัป 66.67%
ต่าง ส่วนลดลดราคาหน้าป้าย ส่วนมาร์กอัป/มาร์จิ้นตั้งหรือวิเคราะห์กำไรเทียบต้นทุนกับราคา
คือการตั้งราคาประมาณสองเท่าของต้นทุนค้าส่ง — มาร์กอัป 100% เท่ากับมาร์จิ้น 50% เป็นจุดเริ่ม ไม่ใช่กฎหมาย
เลือกโหมด “มาร์จิ้นและมาร์กอัปจากต้นทุน+ราคา” กรอกทั้งสองค่า แล้วอ่านมาร์จิ้นหรือมาร์กอัปได้ทันที
มาร์กอัป 100% ทำให้ราคา = 2×ต้นทุน กำไรเป็นครึ่งหนึ่งของราคานั้น จึงเป็นมาร์จิ้น 50% — เงินบาทเดียวกัน ตัวหารต่างกัน
แหล่งอ้างอิง
- ความรู้เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม บริบท VAT และการออกใบกำกับภาษีเมื่อตั้งราคาในไทย
- การบริหารต้นทุนและราคาสำหรับ SME แนวทางธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการไทย