Tính markup và margin
Trong bán lẻ, bán sỉ và hộ kinh doanh, markup (lãi ÷ giá vốn) thường bị nhầm với margin (lãi ÷ giá bán). Tìm giá bán, đổi hai chỉ số, hoặc phân tích cặp giá vốn/giá đã có — với số tiền VND bạn tự nhập.
Tính
Tính
Kết quả
Công thức
Markup% = (Giá − Vốn) / Vốn × 100. Margin% = (Giá − Vốn) / Giá × 100. Giá từ margin: Vốn ÷ (1 − margin%). Giá từ markup: Vốn × (1 + markup%). Đổi: margin = markup/(100+markup)×100; markup = margin/(100−margin)×100.
Ví dụ minh họa
- Giá vốn 500.000 đ, mục tiêu margin 40% → Giá = 500.000 ÷ 0,60 ≈ 833.333 đ
- Lãi ≈ 333.333 đ; markup = 333.333/500.000 = 66,67%
- Markup 50% trên vốn 500.000 đ → giá 750.000 đ → margin = 250.000/750.000 = 33,33%
Kết quả: Margin 40% ≠ markup 40%
Vì sao markup và margin khác nhau
Cả hai đo lợi nhuận so với một cơ sở — nhưng mẫu số khác nhau. Ở Việt Nam từ “margin” hay được dùng lỏng trong đàm phán bán hàng; hãy chốt rõ đang chia cho giá vốn hay giá bán.
Markup tính trên giá vốn
Markup trả lời “cao hơn giá vốn bao nhiêu?” Markup 100% nghĩa là giá bán gấp đôi giá vốn — cách nói quen thuộc khi làm việc với nhà cung cấp và bán sỉ.
Margin tính trên giá bán
Margin trả lời “bao nhiêu phần giá bán là lãi?” Margin 50% nghĩa là nửa giá là lãi — tương đương markup 100% trên giá vốn.
Không phải máy tính giảm giá
Máy tính giảm giá hạ giá niêm yết. Công cụ này xây hoặc phân tích giá bán từ giá vốn và mục tiêu lãi — hữu ích trước khi cộng VAT, phí sàn TMĐT hay chiết khấu kênh.
Những gì không được mô hình hóa
Không gồm VAT đầu ra/đầu vào, phí sàn, phí ship, hay thuế TNDN. Dùng giá vốn ròng phù hợp quyết định giá của bạn, rồi đối chiếu sổ sách.
Sự thật thú vị
Margin 50% = markup 100%
Nếu nửa giá bán là lãi thì giá = 2× vốn — đó là markup 100%. Định giá “keystone” cổ điển trong bán lẻ dùng đúng kiểu này.
Đừng trộn thuật ngữ
Nhóm nói “margin” nhưng ý “markup” dễ định giá sai. Luôn hỏi mẫu số: giá vốn hay giá bán.
Biên lợi nhuận gộp trong kế toán
Trên báo cáo kết quả hoạt động, biên lãi gộp thường là (doanh thu − giá vốn hàng bán) / doanh thu — cùng ý với margin ở đây.
Giảm giá khác margin
Giảm 20% hạ giá bán; không có nghĩa margin còn 20%. Sau khuyến mãi hãy tính lại margin trên giá mới.
Hộ kinh doanh và giá trên sàn
Nhiều shop Shopee/Lazada nhắm margin sau phí nền tảng. Tính markup/margin từ giá vốn trước, rồi chừa chỗ cho phí dịch vụ và vận chuyển.
Câu hỏi thường gặp
Markup chia lãi cho giá vốn; margin chia lãi cho giá bán. Cùng số tiền lãi thì % markup luôn cao hơn % margin.
Giá = vốn ÷ (1 − 0,40). Với vốn 500.000 đ: 500.000 ÷ 0,60 ≈ 833.333 đ.
Markup% = margin% ÷ (100 − margin%) × 100. Ví dụ: margin 40% → markup 66,67%.
Không. Giảm giá hạ giá niêm yết. Markup/margin đặt hoặc phân tích lãi so với vốn và giá bán.
Keystone nghĩa là nhân đôi giá vốn — markup 100%, tương đương margin 50%. Điểm xuất phát truyền thống của bán lẻ, không phải quy tắc bắt buộc.
Chọn chế độ “Margin & markup từ vốn + giá”, nhập cả hai số, rồi đọc margin (lãi ÷ giá) hoặc markup (lãi ÷ vốn).
Markup nhân đôi vốn nên giá = 2× vốn. Lãi bằng nửa giá đó — margin 50%. Hai % mô tả cùng số tiền với mẫu số khác nhau.
Tài liệu tham khảo
- Hướng dẫn kế toán doanh nghiệp — giá vốn và lãi gộp Khung khái niệm giá vốn hàng bán và lãi gộp cho doanh nghiệp.
- Thuế GTGT đối với cơ sở kinh doanh Margin/markup giá chưa tự động bằng cách xử lý VAT — kiểm tra quy định hiện hành.
- NIST SP 811 — phép tính phần trăm Tham chiếu số học phần trăm.