Kalkulator przełożenia
Policz przełożenie z liczby zębów, przełożenie całkowite z mostem albo procentowy spadek między biegami — przyda się przy swapie dyferencjału, doborze mostu pod tor albo analizie skrzyni z ETKA.
Oblicz
Oblicz
Wynik
Wzór
Dla pary kół zębatych przełożenie to zęby napędzane ÷ napędzające (ile obrotów wejścia na jeden wyjścia, gdy > 1). Łączne przełożenie mnoży bieg przez most. Spadek procentowy to (i₁ − i₂) ÷ i₁ × 100%.
Przykład obliczenia
- Korona 41 zębów, zębatka 11 → i = 41 ÷ 11 ≈ 3,727
- 3. bieg 1,45 × most 3,727 → łącznie ≈ 5,40
- 2. 2,10 wobec 3. 1,45 → spadek = (2,10 − 1,45) ÷ 2,10 ≈ 31%
Wynik: Most ≈ 3,73:1 · łącznie na 3. ≈ 5,40:1 · spadek 2→3 ≈ 31%
Jak liczymy przełożenia
Matematyka zębów zakłada zazębiające się pary walcowe/skośne bez kół pośrednich zmieniających wartość. Przekładnie planetarne wymagają innego modelu.
Napędzające kontra napędzane
„Napędzające” to wejście (zębatka); „napędzane” to wyjście (korona). W dyferencjale korona ÷ zębatka to przełożenie wybite na wielu obudowach (np. 3,73).
Łączne przełożenie
Moment na kole mnoży się przez bieg × most (i ewentualną skrzynię rozdzielczą). Większa liczba oznacza większe wzmocnienie momentu i wyższe obroty przy danej prędkości.
Spadek procentowy
Spadek między kolejnymi biegami pokazuje, jak bardzo spadają obroty przy wrzuceniu wyższego biegu przy stałej prędkości. Duże spadki mogą „ubić” silnik o wąskim szczycie; gęste przełożenia trzymają go w strefie mocy.
Czego nie modelujemy
Bez zestawów planetarnych, CVT, poślizgu DCT ani sprawności — sama geometria przełożenia.
Ciekawostki
Most 3,23 vs 3,94 w Golfie
Wyższa liczba mostu krócej „kręci” silnik przy tej samej prędkości — lepszy start, wyższe obroty na A4. Polskie fora VAG często wałkują ten kompromis pod tor i dojazd.
Spadek procentowy a diesle z wąskim zakresem
Przy dieslu z krótką półką momentu duży spadek między 2. a 3. biegiem potrafi „zgasić” auto po zmianie. Gęstsza skrzynia trzyma silnik w zakresie, w którym chip realnie działa.
Zliczanie zębów w warsztacie
Gdy brakuje dokumentacji mostu, policzenie zębów talerza i zębnika nadal daje przełożenie — metoda znana w polskich serwisach mostów.
Nadbieg poniżej 1,0
Bieg z przełożeniem <1 oznacza, że wał wyjściowy kręci się szybciej niż wejście — niższe obroty w rejsie, mniej mnożenia momentu przy wyprzedzaniu.
Najczęściej zadawane pytania
Podziel liczbę zębów koła napędzanego (talerz) przez napędzające (zębnik). Przykład: 41 ÷ 11 ≈ 3,73:1.
Przełożenie biegu × most (× rozdzielacz, jeśli jest). Łączy obroty silnika z obrotami kół.
Uliczne skrzynie często mają ~20–40 %. Tor i silniki „górne” wolą gęściej — mniej ryzyka wypadnięcia z półki mocy.
Wyższa liczba mnoży moment i podnosi obroty przy prędkości — lepiej do przyspieszania/holowania, gorzej do spokojnego rejsu.
Tak dla jednej pary zębatek (zęby ÷ zęby). Do prędkości na drodze potrzebujesz jeszcze średnicy koła — użyj kalkulatora obrotów/prędkości.
Źródła
- Fundamentals of vehicle dynamics Definicje przełożeń w inżynierii samochodowej.
- Gear nomenclature Terminologia branżowa geometrii i przełożeń.