Υπολογιστής σχέσης ταχυτήτων
Υπολογίστε σχέση από αριθμό δοντιών, συνολική σχέση με τελική ή ποσοστιαία πτώση μεταξύ σχέσεων — χρήσιμο για αλλαγή διαφορικού και σπορ κιβώτια.
Υπολογισμός
Υπολογισμός
Αποτέλεσμα
Ο τύπος
Απλή σχέση ζεύγους = δόντια οδηγημένου ÷ δόντια οδήγησης. Συνολική σχέση = σχέση κιβωτίου × τελική. Πτώση % = (σχέση₁ − σχέση₂) ÷ σχέση₁ × 100%.
Λυμένο παράδειγμα
- Στέφανος 41 δόντια, πινιόν 11 → i = 41 ÷ 11 ≈ 3,727
- 3η 1,45 × τελική 3,727 → συνολική ≈ 5,40
- 2η 2,10 vs 3η 1,45 → πτώση = (2,10 − 1,45) ÷ 2,10 ≈ 31%
Αποτέλεσμα: Άξονας ≈ 3,73:1 · συνολική στην 3η ≈ 5,40:1 · πτώση 2→3 ≈ 31%
Πώς υπολογίζονται οι σχέσεις
Τα μαθηματικά δοντιών υποθέτουν ζεύγη spur/helical χωρίς ενδιάμεσα idler που αλλάζουν το μέγεθος της σχέσης. Πλανητικά σετ χρειάζονται άλλο μοντέλο.
Οδήγηση έναντι οδηγημένου
«Οδήγηση» είναι το γρανάζι εισόδου (πινιόν)· «οδηγημένο» η έξοδος (στέφανος). Στο διαφορικό, στέφανος ÷ πινιόν είναι η σχέση άξονα που συχνά είναι σταμπωμένη (π.χ. 3,73).
Συνολική σχέση
Η ροπή τροχού πολλαπλασιάζεται με σχέση κιβωτίου × τελική (και transfer αν υπάρχει). Υψηλότερη αριθμητική συνολική σχέση σημαίνει περισσότερη πολλαπλασιασμό ροπής και υψηλότερες στροφές σε δεδομένη ταχύτητα.
Ποσοστιαία πτώση
Η πτώση μεταξύ διαδοχικών σχέσεων δείχνει πόσο πέφτουν οι στροφές σε ανεβάσμα με σταθερή ταχύτητα. Μεγάλες πτώσεις μπορεί να «πνίξουν» κινητήρα με κορυφή ισχύος· κοντινές σχέσεις τον κρατούν στη ζώνη ισχύος.
Τι δεν μοντελοποιούμε
Χωρίς πλανητικά, CVT, ολίσθηση διπλού συμπλέκτη ή απώλειες απόδοσης — μόνο γεωμετρία σχέσης.
Ενδιαφέροντα στοιχεία
3,73 και 4,10 στα ελληνικά φόρουμ
Σε κοινότητες BMW, VW και Opel οι 3,73 και 4,10 εμφανίζονται συχνά. Η 4,10 πολλαπλασιάζει περισσότερο ροπή και ανεβάζει στροφές στον αυτοκινητόδρομο· η 3,73 μένει ο καθημερινός συμβιβασμός.
Κιβώτια με στενά βήματα
Σε πίστα ή σλάλομ τα μικρά ποσοστά πτώσης κρατούν τον κινητήρα στη ροπή. Σε μεγάλο ταξίδι με ντίζελ τα μεγαλύτερα άλματα ενοχλούν λιγότερο.
Μέτρημα δοντιών στο συνεργείο
Αν λείπει η τελική από τα χαρτιά: στεφάνη ÷ πινιόν = σχέση διαφορικού. Κλασική μέθοδος συνεργείου.
Υπερπολλαπλασιασμός και κατανάλωση
Σχέση κιβωτίου < 1,0 ρίχνει στροφές στα 120–130 km/h. Λιγότερος πολλαπλασιασμός ροπής: καλό για κατανάλωση, κακό αν η έκτη είναι ήδη οριακή για προσπέραση.
Συχνές ερωτήσεις
Διαιρέστε τα δόντια εξόδου με τα δόντια εισόδου. Παράδειγμα: 41 ÷ 11 ≈ 3,73:1.
Σχέση κιβωτίου × τελική (και κιβώτιο μεταφοράς αν υπάρχει). Συνδέει στροφές κινητήρα με τροχούς.
Στα οδικά κιβώτια συχνά ~20–40%. Τα αγωνιστικά προτιμούν στενότερα βήματα — εξαρτάται από την καμπύλη ροπής.
Υψηλότερη αριθμητική σχέση πολλαπλασιάζει ροπή και ανεβάζει στροφές — καλό για επιτάχυνση/έλξη, κακό για ήρεμη κρουαζιέρα.
Ναι για ένα ζεύγος δισκοπρίονου/γραναζιού. Για ταχύτητα δρόμου χρειάζεται και διάμετρος τροχού — χρησιμοποιήστε το εργαλείο στροφών/ταχύτητας.
Πηγές
- Fundamentals of vehicle dynamics Ορισμοί σχέσεων μετάδοσης στην αυτοκινητική μηχανική.
- Gear nomenclature Βιομηχανική ορολογία για γεωμετρία γραναζιών.